#1 Thi công công trình mây tre đan resort, khách sạn, nhà hàng

Một công trình mây tre đan đẹp trên bản vẽ có thể thất bại ở khâu thi công nếu chọn sai đối tác. Từ kinh nghiệm của nhiều dự án hospitality, có bốn tiêu chí mà một chủ đầu tư có gu nghệ thuật nên đặt lên bàn cân:

• Chủ động nguyên liệu tận gốc. Đối tác vừa là nơi sản xuất, vừa cung cấp mây nguyên liệu sẽ kiểm soát được chất lượng, tiến độ và giá thành — thay vì phụ thuộc vào bên thứ ba.
• Tay nghề nghệ nhân và gu thẩm mỹ. Mây là vật liệu của bàn tay con người; số lượng và trình độ nghệ nhân quyết định độ tinh xảo của những đường đan phức tạp.
• Năng lực trọn gói, từ thiết kế đến thi công. Một đầu mối lo cả nội thất, đồ trang trí lẫn công trình sẽ giảm rủi ro tiến độ và sự lệch pha giữa các nhà thầu.
• Giải pháp tối ưu và minh bạch. Đối tác giỏi phải biết tư vấn đúng chỗ dùng mây, cam kết độ bền, và có hồ sơ pháp lý — xuất khẩu rõ ràng, thay vì hứa hẹn chung chung.

Chiếu theo bốn tiêu chí trên, Đan Trà (Xưởng mây tre Đan Trà) là một trong số rất ít đơn vị đáp ứng trọn vẹn. Thành lập năm 2014, sở hữu nhà máy liên doanh rộng 5,4 ha cùng 965 công nhân — trong đó 765 người là nghệ nhân đan mây lành nghề — thương hiệu vận hành theo một chuỗi giá trị khép kín, và từng cung ứng cho những tên tuổi như IKEA và Walmart. Với chủ đầu tư, đó là sự bảo chứng cho năng lực quy mô và tính ổn định.

Chủ động từ gốc: nơi sản xuất và cung cấp nguyên liệu mây

Khác với các đơn vị chỉ nhận thi công, Đan Trà bắt đầu từ chính vật liệu. Thương hiệu cung cấp mây nguyên liệu thô — song mây, lõi mây, lưới mây đan (cane webbing) và mây chẻ — khai thác từ các vùng nguyên liệu được cấp phép, xử lý bằng kỹ thuật uốn nhiệt (flame bending), phơi nắng tự nhiên (sun-drying), sấy kiểm soát độ ẩm và kiểm tra từng lô trước khi đưa vào sản xuất. Điều này có nghĩa: khi bạn đặt một công trình, nguồn mây và chất lượng của nó nằm trong tầm kiểm soát của chính đơn vị thi công — không có mắt xích trung gian nào có thể làm chậm tiến độ hay đội chi phí.

Một đầu mối cho trang trí, nội thất và công trình trọn gói

Từ nền tảng nguyên liệu, thương hiệu bao phủ toàn bộ nhu cầu FF&E bằng mây tự nhiên: đồ trang trí (khay, giỏ, gương, đèn mây, phụ kiện decor tường), nội thất hoàn chỉnh (sofa mây, ghế papasan, ghế peacock, bàn, tủ kệ, xích đu) cho tới các công trình mây tre đan quy mô lớn. Một đơn hàng có thể kết hợp cả sản phẩm hoàn thiện lẫn nguyên liệu thô. Với chủ đầu tư, điều đó đồng nghĩa chỉ cần một hợp đồng, một đầu mối chịu trách nhiệm cho cả không gian — từ chiếc đèn trên bàn đến vòm trần trên đầu.

Người hiện thực hóa ý tưởng: hai công trình Ba Gác và Nước

Năng lực “biến bản vẽ thành công trình” thể hiện rõ nhất ở những dự án đã hoàn thiện. Tại nhà hàng Ba Gác (183 Lê Văn Sĩ, TP.HCM), mây tự nhiên trở thành linh hồn của cả không gian: một hệ trần mây khổng lồ với những khối hình mềm mại, uốn lượn như từng cụm mây trời lơ lửng phía trên khu vực trung tâm, kéo trọn ánh nhìn của thực khách ngay từ ngưỡng cửa. Từng nhành mây được người thợ luồn lách, kết nối tự do theo nhiều hướng; cổng chào điểm xuyết hàng mây đều đặn kết hợp đèn LED; các khu bàn ăn được ngăn bằng những trụ mây lớn phối ánh sáng dịu. Những mảng sáng – tối đổi theo góc nhìn và thời điểm trong ngày biến mỗi chỗ ngồi thành một trải nghiệm riêng, và biến cả nhà hàng thành điểm check-in tự lan truyền — một tài sản marketing mà chủ đầu tư F&B nào cũng mong có.

Tại nhà hàng Nước (Thảo Điền), cùng đội ngũ ấy thực hiện hệ mái che có tấm phủ cho khu vực bán ngoài trời, dựng hoàn toàn từ nan tre và mây tự nhiên đan thủ công thay cho mái kim loại. Khi nắng lọc qua từng mắt đan, không gian đổ xuống những vệt bóng mềm; buổi tối, hệ đèn mây khổ lớn kết hợp vải bố lại toả ánh vàng ấm qua từng lớp sợi. Một khu ngoài trời được xử lý khéo như vậy không chỉ đẹp mà còn trực tiếp mở rộng công suất chỗ ngồi và doanh thu — minh chứng rằng một giải pháp nghệ thuật vẫn có thể là một giải pháp kinh doanh.

Giải pháp tối ưu và minh bạch

Điểm cuối cùng, cũng là điều một chủ đầu tư kỹ tính trân trọng, là sự thẳng thắn trong tư vấn. Rattan.Furniture chuyên sâu vào mây tự nhiên cho không gian trong nhà và khu vực có mái che — một chuyên môn hẹp được chọn có chủ đích để bảo đảm độ bền, thay vì hứa hẹn dùng được mọi nơi. Thương hiệu nhận đơn hàng linh hoạt với số lượng tối thiểu thấp, xuất khẩu FOB qua cảng Cát Lái với hồ sơ đầy đủ (kiểm dịch thực vật, chứng nhận xuất xứ theo các hiệp định như EVFTA, VKFTA, CPTPP), phục vụ chủ đầu tư tại Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Trung Đông và Tây Ban Nha. Đúng với triết lý “Bring nature to your home”, đây là đối tác được chọn khi bạn cần một người đồng hành hiện thực hóa ý tưởng, chứ không chỉ một nhà cung cấp.

Để tự tin đầu tư, chủ đầu tư nên biết trần cao nhất mà vật liệu này có thể chạm tới. Năm cái tên dưới đây là những chuẩn mực quốc tế đáng tham chiếu:

Ở Bangkok, cái tên Enter Projects Asia gần như đồng nghĩa với mây nghệ thuật trong ngành ẩm thực. Studio của kiến trúc sư Patrick Keane, đặt tại Phuket, đã biến nhà hàng Spice & Barley bên sông Chao Phraya — thuộc tập đoàn Minor International — thành một màn trình diễn của vật liệu: hai cột mây cao 30 mét vươn từ sàn lên trần, xòe ra thành khối mây vàng – đen cuộn xoáy mô phỏng dòng bia đang trào trong ly. Ẩn sau vẻ đẹp ấy là một tính toán rất thực dụng: lớp mây khéo léo che giấu toàn bộ đường ống bia, điều hòa và hệ thống kỹ thuật của nhà hàng.

Điều làm nên đẳng cấp của Enter Projects Asia là sự hòa quyện giữa công nghệ và thủ công. Họ dùng phần mềm mô hình 3D để dựng những hình khối phức tạp, rồi giao lại cho nghệ nhân địa phương đan tay theo khung mẫu — cách làm mà chính studio gọi là “thủ công kỹ thuật số”. Cũng triết lý đó đã tạo nên các khoang mây thiền tịnh cho thương hiệu yoga Vikasa ở Koh Samui và một phòng trưng bày tư nhân uốn lượn ở Chiang Mai, đưa tên tuổi họ phủ khắp các trang Dezeen, designboom và ArchDaily. Với Keane, mây là “vật liệu bản địa dồi dào” và là lựa chọn bền vững thay cho thép hay nhựa — một thông điệp mà bất kỳ thương hiệu mây nào cũng nên khắc ghi.

Nếu Enter Projects Asia chinh phục không gian nội thất, thì kiến trúc sư người Pháp Arthur Mamou-Mani lại đưa mây ra ngoài trời, lên quy mô của một cột mốc. Tại khu nghỉ dưỡng Nuanu bên bãi cát đen Nyanyi ở Bali, ông dựng tháp Tri Hita Karana cao 30 mét: phần lõi bằng gỗ lim tái chế từ một cây cầu thời thuộc địa, còn lớp “váy” bên ngoài là hàng nghìn sợi mây tự nhiên uốn lượn như dòng sông. Ban ngày, du khách leo 108 bậc thang lên đỉnh để thu vào tầm mắt toàn cảnh Ấn Độ Dương; ban đêm, cả ngọn tháp hoá thành màn trình chiếu ánh sáng do trí tuệ nhân tạo điều khiển, không đêm nào lặp lại đêm nào.

Đằng sau công trình được ca ngợi trên Wallpaper, STIR và Dezeen là một chi tiết ít người để ý: toàn bộ phần mây do nghệ nhân Bali Chiko Wirahadi trực tiếp thực hiện, sợi mây được bó chặt và xử lý bằng đồng sunfat cùng bio-epoxy chiết từ dầu ăn thay cho hoá chất công nghiệp. Ngay cả một biểu tượng công nghệ như THK Tower vẫn phải đặt trọn niềm tin vào đôi tay người thợ đan — lời nhắc rằng giá trị cốt lõi của mây luôn nằm ở nghề thủ công, đúng thứ tài sản mà các xưởng Việt Nam đang nắm giữ.

Không phải kiến trúc sư mà là nghệ sĩ, Aurélie Hoegy — người Pháp sống giữa Paris và Bali — chọn cách biến mây thành điêu khắc thuần tuý. Loạt tác phẩm “Wild Fibers” của cô là những khối mây động, cuộn và trào như sóng biển, khai thác đến tận cùng độ dẻo và sức bật của sợi mây. Hoegy kể rằng cô say mê cách người thợ Bali làm việc bằng cả cơ thể, thậm chí bằng cả đôi chân, như đang khiêu vũ cùng vật liệu. Bằng cách gọi tác phẩm của mình là “design sưu tầm” thay vì nội thất, cô đẩy giá trị của cùng một sợi mây lên một đẳng cấp khác — gợi mở hướng đi cho những tác phẩm mây khổ lớn đặt trong sảnh khách sạn hay nhà hàng thượng lưu, nơi một khối điêu khắc mây có thể trở thành tâm điểm của cả không gian.

Sopheap Pich không thi công cho nhà hàng hay resort, nhưng sự hiện diện của ông trong danh sách này mang một ý nghĩa riêng: ông là bằng chứng cao nhất cho việc mây tự nhiên có thể vươn tới đẳng cấp nghệ thuật đỉnh cao. Nghệ sĩ người Campuchia làm việc chủ yếu với mây và tre, tạo nên những hình khối đan lưới mở vừa vững chãi vừa mong manh, lấy cảm hứng từ giải phẫu cơ thể và hình thái thực vật. Tác phẩm của ông đã được Bảo tàng Metropolitan ở New York dành hẳn một triển lãm riêng, xuất hiện tại documenta 13 và trong bộ sưu tập của Guggenheim. Với bất kỳ ai còn hoài nghi, cái tên Sopheap Pich là câu trả lời rằng sợi mây hoàn toàn có thể sánh vai cùng những chất liệu nghệ thuật kinh điển.

Khép lại hành trình là một huyền thoại châu Âu. Ra đời năm 1960 tại Moixent gần Valencia (Tây Ban Nha) dưới cái tên “La Exportadora del Mimbre” — nhà xuất khẩu mây, Expormim khởi đầu bằng những chiếc giỏ, bình phong và khay đan tay, rồi vươn mình thành thương hiệu nội thất cao cấp hiện diện trong nhiều khách sạn và không gian contract khắp thế giới. Dấu mốc rực rỡ nhất là bộ sưu tập Frames do nhà thiết kế Jaime Hayon ra mắt năm 2014, làm hoàn toàn từ mây tự nhiên bóc vỏ nhuộm màu, với phần lưng ghế đan kiểu “wicker Vienna” — minh chứng rằng một vật liệu cổ truyền vẫn có thể mang dáng vẻ hiện đại đến bất ngờ.

Năm 2021, Expormim được trao Giải thưởng Thiết kế Quốc gia của Tây Ban Nha; năm 2022, hãng mở showroom tại London. Bên cạnh các dòng indoor thuần mây tự nhiên, thương hiệu còn phát triển những bộ sưu tập ngoài trời bằng vật liệu kỹ thuật — minh chứng cho con đường nâng một nghề đan mây địa phương lên tầm toàn cầu qua ba thế hệ gia đình. Với một nhà sản xuất Việt Nam đang hướng tới thị trường Tây Ban Nha và hội chợ Feria Hábitat València, Expormim vừa là hình mẫu để học hỏi, vừa là đối thủ tầm cỡ cần thấu hiểu.

Một dự án resort, khách sạn hay nhà hàng bằng mây tre tự nhiên không chỉ cần một nhà thầu, mà cần một người đồng hành hiểu cả nghệ thuật lẫn kinh doanh — chủ động từ sợi mây đầu tiên đến khi công trình sáng đèn. Nếu bạn đang tìm một đối tác như vậy, tiêu chí lựa chọn đã rõ; phần còn lại là bắt đầu cuộc trò chuyện.